Cemde 12 hizmet nelerdir? On iki hizmet sahipleri ve görevleri

0
A- A A+

Cemde 12 hizmet nelerdir? On iki hizmet sahipleri ve görevleri

Cem, on iki hizmetin yerine getirilmesinden oluşan ilahi duygusallık içinde edep ve yol erkânına uyularak yapılır. Cem içerisinde semah edilir, Pir  Sultan’dan, Hatayi’den, Kul Himmet’ten deyişler söylenir.

Lokmalar dağıtılır. Kerbela olayı mersiyelerle anılır. Cemde muhasipler görülür, düşkünler dara kaldırılır. Toplumun önünde haklı haksız belirlenir, suçlu olanların gerekli cezaları verilir. Cemlerde  verilen cezalara uyulur, aksi halde toplum dışına itilmek kaçınılmazdır. İşte bu ve benzeri erkanların cemde belirli bir program ve ahenkle uygulanmasını dedelerin önderliğinde on iki hizmet sahipleri sağlarlar.

Bu on iki hizmet ve sahipleri kısaca şunlardır:

1. Dedelik(mürşitlik): Cemi yönetir.
2. Rehberlik : Görgüsü yapılanlara ve ceme katılanlara yardımcı olur.
3. Gözcülük: Cemde düzeni  ve sükuneti sağlar.
4. Çerağcılık(delilcilik): Çerağı yakılması, meydanın aydınlatılması ile görevlidir.
5. Zakirlik(aşıklık):  Deyiş,Düvaz, miraçlama söyler. Bağlama çalarlar. Genellikle üç kişidir.
6. Ferraşlık(süpürgeci): Süpürgecilik yapar,  gerekirse rehbere yardım eder. Cemevinin temizliğinden sorumludur.
7. Sakkalık(İbrikçilik): Sakka ve el suyu dağıtır.
8. Kurbancılık(sofracılık): Kurban ve yemek işlerine bakar, lokma dağıtır.
9. Tezekkarlık(İbriktarlık): Tarikat abdestini aldırır.
10. Peykçilik(Davetçilik): Cemi  komşulara haber verir.
11. İznikçilik(meydancılık): Cemevinin temizliğine ve düzenine bakar.
12. Bekçilik(kapıcı): Cem’in ve Cem’e gelenlerin evlerinin güvenliğini sağlar , beklerler.
 

Cemde her biri özel bir görevi yerine getiren bu 12 hizmet sahipleri ve görevleri nelerdir?
 

1- Mürşid, Dede(pir):  Dede, cemin mutlak hakimi konumundadır. Manevi olarak Kainın Efendisi, İki Cihan Güneşi, Sevgili Peygamberimiz Muhammed Mustfa; Şah-ı Merdan, Damad-ı Nebi, İlmin kapısı İmam  Ali ve Pirimiz Hünkar Hacı Bektaş-ı Veli’yi temsil eder. Cem erkanının başkanlığını yapar. Cemde ikrar alır ve nasip verir. Canlar arasındaki her türlü problemi çözer.

2- Rehber:  Görev itibariyle İmam Hüseyin’i temsil eder. Mürşidin en yakın yardıcısıdır. Yol gösteren kılavuzluk eden,  yolun kurallarını, edep ve erkanı öğreten, mürşidin yardımcısı konumundadır. Musahiplik ceminde musahiplerin ikrar vermesi için ceme taşıma görevini üstlenir.

3- Gözcü: Ebu Zer Gifari’yi temsil eder. Rehber’in yardımcısıdır. Cemde kurallara uyulması ve yürütülmesinden sorumludur. Cemin edep ve erkanına uymayanları uyarma görevi vardır. Yol düşkünlerinin vesuçluların ceme girmelerine izin vermez. Cemin bekçisidir.

4- Çerağcı(delilci): Cemevindeki aydınlatma işinden sorumludur. Çerağın; kandil, aydınlatma, mum, fitil anlamları vardır.

5- Zakir(aşık): Cemlerde  genellikle bağlama çalmasını iyi bilen ve sesi güzel olan kişidir. Zakir; deyiş, tevhid ve düvazlar, mi’raçlama, nevruziye ve mersiyeleri saz eşliğinde söyler.

6- Ferraş(süpürgeci): Cemevlerinin mutlaka temiz olması gerekir. Bu temizlik işi ile görevli olan kişiye ferraş denir. Cem yapılırken cemevini süpürgeci temiz tutar.

7- Sakka(ibrikçi): Cemde Mürşidin ve cem erenlerinin abdest almalarını sağlar. Musahiplik ceminde ikrar  veren canlara su dağıtır.

8- Kurbancı(sofracı): Kurban tığlama ve yemek işlerine bakar. Ceme her  can lokması ile gelir. Lokmaları herkese eşit şekilde dağıtır. Lokmayı dağıtıken de “Göz mizan, el terazi, herkes oldu mu hakkına razı?”  diyerek  herkesin rızalığını alır.

9- Tezekkar(ibriktar): Cem erkanında abdest alınmasında hizmet edendir. Sembolik olarak elindeleğen ve ibrikle, omzunda havlu ile hizmet eden kişidir.

10- Peykçi(Davetçi):  Peyk haber anlamındadır. Peykçi, cemin yapılacağını bütün canlara haber verir ve ceme katılmaları için haberdar  eder.

11- İznikçi(Meydancı): Ceme gelen canların ayakkabılarına sahip çıkar ve yerleştirir, ayrıca süpürgecüye yardımcılık eder.

12- Bekçi(kapıcı): Cemevine gelen canları karşılar. Cemin  yapılışı esnasında cemdekilerin adap ve erkan içinde oturmalarını sağlar. Gözcünün yardımcısı konumundadır.

Zakirlerin dilinden cemlerde on iki hizmet deyişi:

Hakk’tan bize nida geldi
Pirim sana haber olsun
Şah’tan gülzarı geldi
Peyik sana haber  olsun
 

Bu yola giden hacılar
Güruhları hep Naciler
Cem kilidi kapıcılar
Kapıcı’ya selam olsun

Hakk,kuluna eder nazar
Dört nesneden adem dizer
Kalleş gelmiş cemi bozar
Gözcü sana haber olsun

Ey kalp evi dolu kişi
Daima Hakk’ladır  işi
Kimdir  bu halkanın başı
Zakir sana haber  olsun

Mümin yolun yakın ister
Münkirlerden sakın ister
Delil yanmaz yağın ister
Delilci’ye haber  olsun

Mümin çekildi meydana
Münkir atıldı zindana
Hizmet verildi Selman’a
Tezekkar’a haber olsun

Zakir zikreder sazı ile
Düvaz okur avazı ile
Mü’min Müsli niyaz ile
Çerağcı’ya haber olsun

Haydin gidelim üryana
Mümin müslim bir yana
Tekbir verildi kurbana
Kurbancı’ya haber olsun

Yola giden haslar hası
Silinsin gönüller pası
Doldur ver engür tası
Sakkacı’ya haber olsun

Haydin girelim hakikate
Kulak tutun marifete
Mümin girdi ihtikata
Semacı’ya haber  olsun

Fatıma cemde oturur
Kurbana kepçe batırır
Gerçeğe lokma getirir
Nakıp sana haber olsun

Şah Hatayı’ım barı çaldı
Şah’tan gülizarı geldi
Pirden bize destur oldu
İznikçi’ye haber olsun


 


 

Arama Kelimeleri: cemde 12 hizmet, cemde 12 hizmet deyişi, cemde 12 hizmet sahipleri, cemde 12 hizmet görevleri, 12 hizmet, 12 hizmet deyişi,12 hizmet nedir

YorumYaz

0 Yorum

Yorum Yaz

Yorumların tüm sorumluluğu yorum yazana aittir.